ลักษณะของขันโตก

ขันโตก

           ขันโตก หรือ โตก ภาชนะสำหรับวางสำรับอาหารของชาวล้านนา บ้างเรียก สะโตก มีรูปทรงกลม ความกว้างมีเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 30 เซนติเมตรขึ้นไปมีเชิง สูงประมาณ 1 ฟุต มีทั้งขันโตกไม้ และขันโตกหวายการกินข้าวขันโตก เป็นประเพณีของชาวเหนือที่นิยมปฏิบัติสืบต่อกันมาตั้งแต่โบราณ ใช้ในการรับรองแขกบ้านที่มาเยือน ให้หรูหรา สมเกียรติ และเพื่อให้เกิดความอบอุ่นประทับใจใน การต้อนรับ  ซึ่งในปัจจุบันมีการปรับเปลี่ยนการกินข้าวขันโตกเป็นการจัดงานเลี้ยง ตกแต่งด้วยการประดับประดาบรรยากาศในสไตล์เมืองเหนือ มีการนำเอาศิลปะ วัฒนธรรมการแสดงมาผนวกเข้า ทั้งนี้เพื่อสร้างความตื่นตาตื่นใจให้แขกผู้มาเยือนเพื่อให้เกิดความประทับใจในขันโตก

น้ำพริกอ่อง

น้ำพริกอ่อง

น้ำพริกอ่อง 

             นับเป็นน้ำพริกพื้นบ้านล้านนาที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายพอๆ กับน้ำพริกหนุ่ม ลักษณะเด่นของน้ำพริกอ่อง คือมีสีส้มของสีมะเขือเทศและพริกแห้ง ที่เคี่ยวจนเป็นน้ำขลุกขลิก มีน้ำมันลอยหน้าเล็กน้อย มีสามรส คือ เปรี้ยว เค็ม เผ็ด เล็กน้อย และรสหวานตาม นิยมรับประทานกับผักสดหรือผักต้มก็ได้

• ส่วนผสม

1.      เนื้อหมูบด    400   กรัม

2.      มะเขือเทศลูกเล็ก   20     ลูก

3.      ผักชีซอย     1       ช้อนโต๊ะ

4.      ต้นหอมซอย 1       ช้อนโต๊ะ

5.      น้ำมันพืช     2       ช้อนโต๊ะ

• เครื่องแกง

1.      พริกขี้หนูแห้ง        20     เม็ด

2.      หอมแดง      5       หัว

3.      กระเทียม     10     กลีบ

4.      กะปิ   1       ช้อนโต๊ะ

5.      เกลือ  1/2    ช้อนชา

• วิธีการทำ

1.      โขลกพริก หอมแดง กระเทียม รวมกันให้ละเอียด

2.      ใส่กะปิและเกลือ โขลกให้เข้ากัน

3.      ผัดเครื่องแกงกับน้ำมัน จนมีกลิ่นหอม ใส่เนื้อหมูบด ลงผัดให้สุก เติมน้ำเล็กน้อย

4.      พอเดือด ใส่มะเขือเทศ ลงผัดให้เข้ากัน ตั้งไฟต่อจนมะเขือเทศสุก ปิดไฟ

รายการอ้างอิง

รัตนา พรหมพิชัย. (2542). น้ำพริกอ่อง. ใน สารานุกรมวัฒนธรรมไทย ภาคเหนือ 

(เล่ม 6, หน้า 3258). กรุงเทพฯ: มูลนิธิสารานุกรมวัฒนธรรมไทย ธนาคารไทยพาณิชย์.